REWOLUCJA PRACY (13): Praca a zarządzanie firmą

Praca, jej kształt i efektywność zależą od rozmaitych czynników, jednak średnio- i długofalowo najważniejszym czynnikiem jest zarządzanie – zorganizowanie, zaplanowanie, przygotowanie, koordynowanie pracy ludzi.

Dobre zarządzanie potrafi zwielokrotnić efekty pracy całej załogi, dlatego jest tak ważne i dlatego ma wpływ na nasza pracę. Chodzi przy tym o wpływ wieloraki – mentalny (duchowość, atmosfera w pracy), praktyczny (narzędzia, materiały, technologie), przestrzenny (rozmieszczenie ludzi, procesów, maszyn w terenie, w pomieszczeniu), finansowy (zapewnienie godnej egzystencji, motywacja), komunikacyjny (dobry przepływ informacji, koordynacja, dostępność wiedzy, ocena), formalny (struktura, statut, regulamin, procedury) i wreszcie czasowy (dobre planowanie czasu, oszczędzanie czasu pracowników, sprawne zebrania itd.).

Nasza praca – mimo takich samych wysiłków – może być mało albo bardzo wydajna – w zależności od zarządzania. Nazywam to stworzeniem właściwych (albo nie) ram pracy.

Jan Paweł II napisał kiedyś w jednej ze swoich encyklik o strukturach dobra i strukturach zła. Człowiek, ten sam i taki sam, wszedłszy w strukturę dobra stara się być dobry, „wrzucony” w struktury zła – degeneruje się.

Podobnie jest z nasza pracą. Gdy widzimy prywatę szefa, spychologię dokoła, brak wspólnych wizji i celów, wykorzystywanie jednych przez drugich, brak wsparcia, nieuczciwość – odechciewa się nam angażować i pracować kreatywnie, szybko, w pocie czoła; działamy na minimum, aby przetrwać, nie narazić się. Odwrotnie jest, gdy widzimy i czujemy entuzjazm, dobry przykład szefów, ich wsparcie, ducha wspólnoty, uczciwość, docenienie wysiłku i sprawiedliwy podział owoców pracy – wtedy nam się chce, dajemy z siebie dużo, pracujemy więcej, dłużej, z chęcią i satysfakcją.

Szefowie oddziałują na pracowników swoją postawą, przykładem osobistym. Szefowie mają wpływ na naszą postawę i zaangażowanie nie poprzez nachalne namawianie, zastraszanie, rozkazywanie – to są metody na bardzo krótką metę – a przez sprawianie, że praca odbywa się w przyjemnej atmosferze, w duchu wspólnoty, z poszanowaniem każdej osoby i jej indywidualnych potrzeb, ze wsparciem, gdy wystąpią trudności, wsparciem własnego rozwoju zawodowego. Tym, co odróżnia organizacje o podobnych celach, jest szeroko pojęte zarządzanie ludźmi: wartości, zasady, postawa przełożonych, porządek wewnątrz firmy, dobre warunki, szacunek, docenianie osiągnięć i brak pobłażliwości wobec postaw niezgodnych z wartościami.

To jest ta właściwa kolejność: odpowiedzialni twórcy à dobra rama działania à profesjonalni zarządzający à zaangażowani pracownicy. Zgadza się ona z doświadczeniem wielu pokoleń, które zaowocowało znanymi mądrościami ludowymi: „jaki pan, taki kram”, „ryba śmierdzi od głowy”, „czego panowie nawarzą, tym się poddani poparzą”. Im wyżej w hierarchii organizacji, tym większa odpowiedzialność za organizację i efektywność pracy.

Owa organizacja pracy przejawia się w wielu drobiazgach, przy czym najistotniejsze są mentalne czynniki ważne dla ludzi:

–       Warunki do wolnego działania i samodzielnego podejmowania zadań w pewnym obszarze działalności organizacji wraz z delegowaniem decyzji (uprawnienia) i wyposażeniem w niezbędne narzędzia (technika), umiejętności (kompetencje) i informacje (komunikacja). Mówiąc inaczej, stworzenie przestrzeni i oprzyrządowanie do działania.

–       Stabilny i spójny system wartości i oceniania, klarowny i jednakowy dla wszystkich członków załogi, dobrze objaśniony, będący zarówno kompasem orientującym ich a priori na przyjęte wartości, jak i, równocześnie, skalą do oceny, porównania skutków działań ze standardami, wartościami.

–       Podejście partnerskie, szanujące godność ludzi, ich zdanie i opinie, dające im okazję do wspólnego ustalania celów, planów, struktury i rozwiązań.

Mówimy, że dobre zorganizowanie prowadzi w biznesie do lepszego stosunku efektów do nakładów. Działalnością, która realizuje to zorganizowanie, jest zarządzanie. Mimo, że posługuje się ono rozmaitymi narzędziami, rozgrywa się wśród ludzi i między ludźmi. Bez ludzi mamy do czynienia z wykonywaniem, programowaniem, obsługiwaniem, używaniem maszyn lub przedmiotów.

Wypowiedz się